blog

Κρατικός Προϋπολογισμός 2021: το ενδεχόμενο της καταψήφισης

Νομικός
O Χάρης Ιωσηφίδης είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, στο Παρίσι. Υπηρετεί ως Κοινοβουλευτικός Συνεργάτης του Κινήματος Oικολόγων-Συνεργασία Πολιτών

Είναι γεγονός ότι η εξαγγελία του ΔΗΚΟ για καταψήφιση του προϋπολογισμού φέρνει την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση. Η μη ψήφιση του προϋπολογισμού από το ΔΗΚΟ αυτόματα καθιστά υπεύθυνα τα υπόλοιπα κόμματα που έχουν διακηρυγμένη πρόθεση να τον καταψηφίσουν; Ή μήπως η κυβέρνηση έχει την ευθύνη της διασφάλισης της πλειοψηφίας μέσω επίτευξης ελάχιστων συγκλίσεων;

Σε μία προεδρική δημοκρατία όπου σύμφωνα με το Σύνταγμα ο προϋπολογισμός χρειάζεται την έγκριση της Βουλής, όταν μία κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλισμένη την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, πάντα θα έπρεπε όταν έρχεται η ώρα του προϋπολογισμού να είναι ορατός ο κίνδυνος καταψήφισης. Διότι το Σύνταγμα επιτρέπει την καταψήφιση. Διαφορετικά ο συνταγματικός νομοθέτης θα ρύθμιζε το θέμα διαφορετικά. Η στάση κάποιων κομμάτων , και συγκεκριμένα του ΔΗΚΟ, δεν άφησε ποτέ να γίνει αυτό. Όλη αυτή η συζήτηση έπρεπε, κατά την άποψή μου, να θεωρείται φυσιολογική και δεν θα έπρεπε να ακούγεται ότι πρόκειται για «κρίση που δεν έχει ξαναγίνει από το 1963». Συμπερασματικά, η Κυβέρνηση θα έπρεπε πάντα να προσπαθεί να επιτύχει συγκλίσεις και να μην επαναπαύεται στη στάση του ΔΗΚΟ και του κάθε ΔΗΚΟ.

Σύμφωνα με την ανάλυση συνταγματολόγων, σε προεδρικό σύστημα όπως το δικό μας, ο ρόλος της βουλής είναι ο έλεγχος των δαπανών μέσω της ψήφισης του προϋπολογισμού και όχι η άσκηση πίεσης επί της εκτελεστικής εξουσίας για άλλους σκοπούς. Με βάση αυτή την ερμηνεία υπάρχει το παράδοξο ότι ενώ ο συνταγματικός νομοθέτης θεώρησε ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να ψηφίζεται με νόμο (ελεύθερα τα κόμματα να ψηφίσουν υπέρ, κατά ή αποχή), εντούτοις η Βουλή είναι υποχρεωμένη να υπερψηφίζει τον νόμο αυτό.

Η δικαιολόγηση αυτής της θέσης εδράζεται στην ανάλυση ότι σε ένα προεδρικό σύστημα που βασίζεται στην αρχή διάκρισης των εξουσιών, όπως είναι το δικό μας, η εκτελεστική εξουσία είναι ανεξάρτητη, άρα δεν πρέπει να εξαρτάται από την κοινοβουλευτική. Συνεπώς, μπορεί να δρα με έλεγχο από τη βουλή όσον αφορά τις δαπάνες, αλλά όχι καθ’ υπόδειξη της βουλής όσον αφορά θέματα που άπτονται της εκτελεστικής εξουσίας. Δηλαδή θα πρέπει να αφήνεται το περιθώριο στην εκτελεστική να υλοποιεί τις πολιτικές της. Αυτό σημαίνει ότι η κοινοβουλευτική εξουσία πρέπει να ασκεί τα καθήκοντα ελέγχου της καλή τη πίστη, χωρίς να ξεπερνά κάποια όρια που να συνιστούν καταπάτηση της αρχής διάκρισης των εξουσιών.

Πάντως το Σύνταγμα παρέχει τη λύση στην κυβέρνηση για τους επόμενους δύο μήνες. Μετά η κατάσταση καθίσταται προβληματική καθότι δεν υπάρχει ρητή πρόνοια στο Σύνταγμα που να επιτρέπει στην εκτελεστική εξουσία να διενεργεί δαπάνες χωρίς έγκριση από τη βουλή. Μέχρι τέλος Φεβρουαρίου όμως η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα διερεύνησης πιθανών συγκλίσεων. Η κυβέρνηση αντί να εξαπολύει  δημόσιες κατηγορίες κατά των κομμάτων που δεν μπορούν να ταυτιστούν με την πολιτική τηςθα έπρεπε να καταβάλει προσπάθεια για συγκλίσεις. Ίσως η κυβέρνηση να επιδιώκει να κερδίσει τουλάχιστον στο επικοινωνιακό κομμάτι ώστε να μη χρειαστούν μεγάλες εκπτώσεις στις πολιτικές της που προωθεί μέσω του προϋπολογισμού.

Εκκρεμεί το ερώτημα τι θα συμβεί εάν δεν περάσει ο προϋπολογισμός μετά και τη ψήφιση του δεύτερου δωδεκατημορίου. Στο ερώτημα αυτό έχει ενσκήψει ο γνωστός Κύπριος συνταγματολόγος Σαρίπολος στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Ανέφερε ότι σε περίπτωση που παρουσιαστεί τέτοιο ενδεχόμενο υπάρχει η διέξοδος του δικαίου της ανάγκης. Τη θέση αυτή επανέλαβε το 1982 και ο πρώην Γενικός Εισαγγελέας Κρίτων Τορναρίτης. Ο Πρόεδρος θα μπορούσε να κάνει επίκληση του δικαίου της ανάγκης, η οποία αναγνωρίζεται ως συνταγματική αρχή, για να επιτρέψει στην εκτελεστική εξουσία να διενεργήσει δαπάνες χωρίς να εξασφαλιστεί η έγκριση από τη βουλή. Με αυτό τον τρόπο το κράτος και οι θεσμοί συνεχίζουν να λειτουργούν και αποφεύγεται η παύση λειτουργίας και a fortiori η κατάρρευσή του. Αυτή η λύση ικανοποιεί και την αρχή βάση της οποίας «Το Σύνταγμα υφίσταται για την πολιτεία και όχι η πολιτεία για το Σύνταγμα».   Πάντως θεωρείται θεμιτό σε ένα δημοκρατικό σύστημα να δοκιμάζονται τα όρια του συντάγματος. Γίνεται συζήτηση, δημιουργείται προηγούμενο, όλοι γίνονται σοφότεροι. Και η σοφία αυτή μπορεί να χρησιμεύσει στο μέλλον για χειρότερες ενδεχομένως καταστάσεις.

Το συνταγματικό αυτό κώλυμα αντιμετωπίστηκε και στις ΗΠΑ, όπου είχε προκληθεί κυβερνητικό λουκέτο για πέραν του ενός μήνα το 2019. Στο Βέλγιο δεν υπήρχε κυβέρνηση για πέραν των 18 συνεχόμενων μηνών και πολλοί έχουν να το λένε ότι ποτέ δεν είχε λειτουργήσει καλύτερα το κράτος!

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει πάντα η διέξοδος με το δίκαιο της ανάγκης βάσει του οποίου η κυβέρνηση θα μπορεί να προβαίνει σε δαπάνες χωρίς την έγκριση της βουλής, επικαλούμενη τον κίνδυνο παύσης λειτουργίας του κράτους.

περισσότερες ειδήσεις

Κύπρος

Αρχές της ερχόμενης εβδομάδας οι αποφάσεις για σταδιακό "ξεκλείδωμα"

Το επικρατέστερο σενάριο για τα μέτρα που θα ισχύσουν από 1η Φεβρουαρίου

Τα αποτελέσματα από τα μαζικά τεστ βασική παράμετρος για αποκλιμάκωση

Από 9,622 τεστ που έγιναν σε εργαζόμενους από 18-22 Ιανουαρίου, εντοπίστηκαν 11"θετικοί"

Απολογία Υφ. Καινοτομίας για τα λάθος SMS σε 8000 πολίτες

Το μήνυμα ανέφερε πως "αξιολογήθηκαν ως στενές επαφές επιβεβαιωμένων κρουσμάτων"
Ελλάδα

Επιστρέφουν στα θρανία οι μαθητές γυμνασίων και λυκείων στην Ελλάδα

Δυόμιση μήνες μετά "ανοίγουν" τα σχολεία - Τα μέτρα πρόληψης και τα τεστ στους μαθητές

Παρατείνεται για ακόμη μια εβδομάδα το lockdown στην Ελλάδα

Επιστρέφουν στις αίθουσες οι μαθητές Λυκείων και Γυμνασίων από την 1η Φλεβάρη

Παραμένει σταθερός ο αριθμός των νέων κρουσμάτων στην Ελλάδα, 28 ακόμη θάνατοι

288 ασθενείς νοσηλεύονται διασωληνωμένοι στα νοσοκομεία της χώρας
Διεθνή

Νέες κυρώσεις εναντίον Τουρκίας θα καταστρέψουν το διάλογο λέει ο Τσαβούσογλου

Εκ νέου έκκληση προς την ΕΕ να επανεξετάσει τη συμφωνία του Μαρτίου 2016

ΠΟΥ: Οι υφασμάτινες μάσκες αποτελεσματικές και στα νέα στελέχη του κορωνοϊού

Δεν προβλέπει να προβεί σε αλλαγή των συστάσεών του

Πούτιν: Εισηγείται κατάργηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο που αφορά δημόσιους λειτουργούς και ο σκοπός του Ρώσου Προέδρου

tv news

O Οδυσσέας αντιμετωπίζει ένα ακόμα επεισόδιο με την όραση του...

«8 Λέξεις» Δείτε στα νέα συγκλονιστικά νέα επεισόδια του 2ου Κύκλου αυτή την εβδομάδα!
Alpha TV Κύπρου

Ο Παύλος ενημερώνει τον Δημήτρη πως η Ελένη γνωρίζει τα σκοτεινά μυστικά τους...

Δείτε εδώ όλες οι εξελίξεις της νέας δραματικής σειράς του Alpha «Αγγελική»
Alpha TV Κύπρου

δείτε σήμερα

Σάβ, 23/01/2021 - 13:45THE CHASE
Σάβ, 23/01/2021 - 14:30ΤΟ ΣΟΪ ΣΟΥ
Σάβ, 23/01/2021 - 16:00PASSENGER
Σάβ, 23/01/2021 - 16:50ΕΛΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΜΟΥ
Σάβ, 23/01/2021 - 18:00ALPHA NEWS
Σάβ, 23/01/2021 - 18:10ΕΛΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΜΟΥ
Σάβ, 23/01/2021 - 18:30ΚΑΜΠΙΝΓΚ
Σάβ, 23/01/2021 - 20:20ALPHA NEWS
Σάβ, 23/01/2021 - 21:2024 ΩΡΕΣ
Κυρ, 24/01/2021 - 01:10PASSENGER
Κυρ, 24/01/2021 - 02:00THE CHASE
Κυρ, 24/01/2021 - 02:45WORLD PARTY